خانه / استراتژی / امواج تغییر، سناریوهای پیش روی اقتصاد جهانی(قسمت دوم)

امواج تغییر، سناریوهای پیش روی اقتصاد جهانی(قسمت دوم)

امواج تغییر-بیزینو

اگر قسمت اول امواج تغییر را در بیزینو دنبال کرده باشید، به یاد دارید که در آن مطلب، ضرورت توجه به آینده پژوهی در حوزه اقتصاد و عوامل اصلی تاثیر گذار بر خروجی های بلندمدت اقتصاد، مورد بررسی قرار گرفتند. در این پست، سه دسته از نیروهای اصلی که در شکل گیری اقتصاد جهانی در دهه پیش رو نقش دارند، معرفی می‌شوند. این نیروها، مبنای اصلی سناریو سازی های موسساتی نظیر مکنزی برای تحلیل آینده اقتصاد جهانی را شکل می‌دهند.

دسته اول: نیروهای با تاثیر نسبتا کوتاه مدت

نخستین دسته از این نیروها، که نیروهایی با سابقه کم و تاثیرات به نسبت کوتاه مدت هستند، دو حوزه اصلی سیاست‌های تشویقی و بازارهای در حال جابه جایی انرژی را شامل می‌شوند:

سیاست‌های تشویقی: کشورها در نقاط مختلف جهان، مدت‌ها است کم و بیش با شرایط رکودی دست و پنجه نرم می‌کنند. شرایطی که این روزها بر ابرقدرت‌های اقتصاد جهان هم سایه افکنده و آن‌ها را به مقابله با این شرایط وا داشته است. معمولا، در اقتصاد آزاد، یکی از سیاست‌های اصلی خروج از رکود، تحریک بخش تقاضا است. این تحریک در حالتی که فضای اقتصاد، رقابتی باشد، به تقاضای انباشته منجر می‌شود که سبب رونق چرخه عرضه و تقاضا می‌شود. شاید این سوال برایتان پیش بیاید که تقاضای انباشته چیست؟ شرایطی که قبل از عرضه بسته ضد رکود، بر صنعت خودروی داخل حاکم بود، نمونه‌ای از تقاضای انباشته است. البته جالب است که دلیل این تقاضای انباشته، نه عدم توازن بین عرضه و تقاضا، بلکه عدم توازن بین استاندارد محصولات عرضه شده با نیازها و خواسته‌های خریدار است. در بسیاری از موارد، اجرای سیاست‌های تشویقی، سبب افزایش بدهی‌های موسسات مالی و بانک ها می‌شود.

بازارهای در حال جا به جایی انرژی: کاهش ۵۰ درصدی قیمت نفت خام، در طول یک سال گذشته، تاثیر بسیاری بر معادلات اقتصادی منطقه خاورمیانه و جهان گذاشته است. این افت شدید قیمت، علاوه بر اینکه اقتصاد کشورها را دستخوش چالش‌های فراوان می‌کند، از جذابیت سرمایه گذاری در حوزه های مرتبط می‌کاهد. البته، این یک روی سکه است. در هر صورت، برای پیشرفت و توسعه، مصرف انرژی، اجتناب ناپذیر است. حال اگر این انرژی، با قیمت ارزان به دست مصرف کننده برسد چه بهتر! این بدان معنا است که در روی دیگر سکه، تقاضای انرژی بسیار بیش از پیش قوت گرفته است و در این بین، کشورهای متکی به فروش نفت، چاره‌ای جز ادامه روند فروش ندارند، ولو به نصف قیمت سال گذشته! تمام این موضوعات و بسیاری دلایل دیگر، سبب تغییر معنادار در بازار انرژی، چه در بخش عرضه و چه در بخش تقاضا، شده است.

دسته دوم: نیروهای بلندمدت

دسته دوم نیروهای تاثیر گذار، بر خلاف دسته اول، به دلیل شرایط خاص و به صورت مقطعی ایجاد نشده‌اند و بررسی روندها، مدت هاست از تاثیرگذاری آن ها در سال‌های پیش رو حکایت دارد:

افزایش شهرنشینی: تشخیص این موضوع، کار سختی نیست. کافی است کمی به دور و بر خود نگاه کنید و روند مهاجرت را، از مناطق روستایی به شهرها بررسی کنید. تاثیر افزایش شهرنشینی ممکن است در حوزه‌های اقتصادی، مثبت باشد؛ ولی چالش‌های ناشی از آن در بسیاری از موارد، جوامع و دولت‌ها را با چالش‌های بزرگ تری رو به رو خواهد کرد، مانند: افزایش غیر قابل کنترل در سطح آلاینده‌های زیست محیطی، چالش کهنه بودن و بازده عملکرد پایین زیرساخت‌های تولید انرژی و عدم توانایی در پاسخگویی به نیاز متمرکز و عظیم مصرف کنندگان و چالش دولت‌ها در تامین حداقل استانداردهای زندگی شهری. در پی این چالش‌ها، بروز معضلات اجتماعی و نابه‌هنجاری‌های فرهنگی متعدد اجتناب ناپذیر هستند.

افزایش جمعیت سالمندان: در بررسی آماری نیروی کار جوامع مختلف، دو چالش اساسی به چشم می‌خورد: یکی کاهش نیروی کار و دیگری، افزایش میانگین سن نیروی کار فعال. هر دوی این چالش‌ها، ریشه در افزایش جمعیت سالمندان دارد. این عامل، تاثیر به سزایی در شکل گیری اقتصاد جهانی در دهه پیش رو خواهد داشت و کشورهایی که جمعیت جوان و نرخ رشد جمعیت بالاتری دارند، می توانند در صورت برنامه ریزی و مدیریت صحیح و هوشمندانه، از این دارایی کلیدی خود، نهایت بهره را ببرند. کشورهای اروپایی، در سالیان گذشته، مخاطرات ناشی از این نیرو را به شدت احساس کرده اند. برای مثال، کشور آلمان، برنامه ریزی گسترده ای را برای جذب نیروی کار فعال، از کشورهای دیگر انجام داده است. شاید یکی از دلایل ترویج سیاست فرزندآوری در سال ها گذشته، عنایت به همین موضوع باشد. البته باید در نظر داشت این عامل و سایر عوامل دیگر، صرفا به عنوان نیروهای اصلی محسوب می‌شوند و نحوه مدیریت آن‌ها است که مشخص می‌کند در نهایت ما را به سمت پیشرفت می‌برند یا به عقب می‌رانند.

دسته سوم: نیروهای غیرقابل پیش بینی و مهارناپذیر

دسته سوم و آخر، آنقدر سریع و غیر قابل پیش بینی تاثیر می‌گذارند که هنوز درک کاملی از پتانسیل‌های آن‌ها وجود ندارد و هر روز، بیش از پیش، جهان و آنچه در آن است را تحت الشعاع قرار خواهند داد:

نوآوری‌های تکنولوژیک: بین قلب مصنوعی و ساختمان و پل، چه ارتباطی وجود دارد!؟ همه آن ها قرار است در مقیاس زیاد، با تکنولوژی پرینت سه بعدی، ساخته شوند! این یعنی، نوآوری‌های تکنولوژیک، یکایک ساختارهای رایج را در تمامی عرصه‌ها به چالش خواهند کشید و تغییر در هر یک از این ساختارها، اقتصاد جهانی را شکل و مفهومی تازه می‌بخشد.

ارتباط جهانی: پیشرفت‌های اخیر در حوزه تکنولوژی بر لزوم بازتعریف مفهوم ارتباطات، چه در حوزه کسب و کار و چه در حوزه اجتماعی، تاکید می‌کند. امروز، کلاف روابط تجاری و اقتصادی بین بنگاه های کسب و کار، بیش از هر زمان دیگر، پیچیده، متراکم و بی انتها است. کشور چین، به عنوان قطب تجارت جهانی مطرح است و کشورهای آمریکای لاتین و خاورمیانه، با بهره‌گیری از نیروی ارتباطات جهانی، پیشرفت‌های خوبی در حوزه اقتصاد و تجارت کسب کرده‌اند. مسلما این نیرو، می‌تواند چالش‌هایی را هم در پیش داشته باشد. به محض اینکه کشوری خود را وارد بازار اقتصاد آزاد جهانی کند، هم می‌تواند به عنوان اقتصاد نوطهور شناخته شود، هم به عنوان بازار نوظهور! از اینجا به بعد، مدیریت این سیستم های اقتصادی است که استقلال و شکوفایی، یا وابستگی و افول یک اقتصاد را در عرصه جهانی تعیین می‌کند.

از بین نیروهایی که معرفی شدند، صرفا نیروهای دسته دوم هستند که فرآیند رشد را تقویت می‌کنند، آن هم صرفا در اقتصادهای نوظهور. سایر عوامل، فقط به پیچیده‌تر شدن تصویر ما از آینده دنیا منجر می‌شوند. بر اساس این عوامل، محققان مکنزی چهار سناریو را برای سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ میلادی ارائه می‌دهند. این سناریوها بر اساس دو متغیر اساسی سرعت رشد جهانی و میزان همگرایی در رشد تعریف می‌شوند و از ترکیب این دو، ۴ سناریو اصلی شکل می‌گیرد. در سومین و آخرین بخش از نوشته‌ها در زمینه امواج تغییر، این چهار سناریو را بررسی خواهیم کرد.

منبع: مکنزی

در همین زمینه بخوانید:

این ها را هم ببینید

انتخاب نام شرکت

برای انتخاب نام شرکت خود وقت بگذارید

  انتخاب یک نام هوشمندانه برای شرکت، حس اعتماد را در مشتری پدید می‌آورد. با ...

۲ نظرات

  1. محمد مراغه چیان

    ممنون از مطلب شما
    به نظرم اگر دقیق تر حوزه منطقه و کشور خودمون را بررسی کنیم بهتر از بررسی سایر نقاط خواهد بود

    • سجاد خدادادی

      ممنون از نظرتون
      در قسمت سوم(پایانی) این مطلب، حتما منطقه خاورمیانه مورد بررسی قرار میگیره و جایگاه ایران، در سناریو های مختلف تبیین میشه.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *