خانه / استراتژی / امواج تغییر، سناریوهای پیش روی اقتصاد جهانی(قسمت سوم و پایانی)

امواج تغییر، سناریوهای پیش روی اقتصاد جهانی(قسمت سوم و پایانی)

قدرت های اقتصادی- بیزینو

 

اگر قسمت‌های قبل امواج تغییر را دنبال کرده باشید حتما نیروهای تاثیر گذار بر اقتصاد جهانی را به یاد دارید. در بخش پایانی امواج تغییر، چهار سناریوی اصلی اقتصاد جهانی برای سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ را از نگاه موسسه مکنزی بررسی می‌کنیم. مواردی که تا کنون معرفی شدند، نقشی اساسی در تعریف این سناریو‌ها ایفا می‌کنند. برآیند موضوعات مطرح شده در بخش های قبلی را می توان در قالب یک نمودار با دو محور تعریف کرد.

محور عمودی، معرف میزان شتاب رشد اقتصادی است. ازاین‌رو، بررسی میزان موفقیت اقتصاد کشور‌ها در رویارویی با چالش‌های زیرساختی، تاثیری مستقیم بر مقدار پارامتر این محور دارد. محور افقی نیز، میزان همگرایی در اقتصاد جهانی را نشان می دهد. وضعیت همگرایی اقتصاد، بر اساس ترکیبی از عوامل کوتاه مدت (مانند میزان اثربخشی سیاست‌های تشویقی) و عوامل بلند مدت (مانند تکامل جهانی قوانین اقتصادی) مشخص می‌شود.

نمودار سناریوهای اقتصاد جهانی

 

۱همگام سازی جهانی: همگرایی در کنار رشد سریع اقتصادی

اقتصاد جهانی به بالاترین حد از رشد بلند مدت در سه دهه گذشته خواهد رسید و قدرت‌های اقتصاد(آمریکا، چین، اتحادیه اروپا و ژاپن)، ثبات خود را بیش‌ از پیش به دست خواهند آورد. هند، با توجه به شاخص‌های جمعیتی خود، به کشوری با سریع ترین نرخ رشد تبدیل خواهد شد. بخش‌های مالی و نرخ بهره نیز به شرایط پیش از بحران اقتصادی باز خواهند گشت. (با در نظر گرفتن این سناریو، در سال ۲۰۲۵ حجم اقتصاد جهانی به ۹۰ تریلیون دلار خواهد رسید)

 

۲بسته‌های رشد: واگرایی همراه با رشد سریع

در این سناریو، به دلیل تنوع  در حوزه‌های رشد، تصویری جدید از اقتصاد شکل خواهد گرفت. در این وضعیت، کشور‌ها بیش‌ از پیش با چالش‌های ساختاری مواجه خواهند شد. در این سناریو نیز به مانند سناریوی همگام سازی جهانی، کشورهایی مانند آمریکا و چین و هند، به رشد خوبی دست پیدا می‌کنند، ولی کشور‌های ناحیه یورو و ژاپن با مشکلاتی جدی مواجه خواهند شد. قیمت جهانی نفت با توجه به افزایش تقاضا، روند رو به رشدی را طی خواهد کرد. ( با توجه به این سناریو، در سال ۲۰۲۵ حجم اقتصاد جهانی به ۸۸ تریلیون دلار خواهد رسید)

 

۳کاهش سرعت جهانی: همگرایی همراه با رشد کند اقتصادی

این سناریو، نسخه ای از سناریوی شماره یک است که با سرعت کمتری به وقوع می‌پیوندد. برمبنای این سناریو، رشد بلند مدت به کمتر از میانگین سه دهه گذشته خواهد رسید. چالش‌های ساختاری هنوز هم بی جواب می‌مانند، ولی در کوتاه مدت با افزایش تقاضا، خیلی خود را نشان نمی دهند.( طبق ویژگی های این سناریو، در سال ۲۰۲۵ حجم اقتصاد جهانی به ۸۶ تریلیون دلار خواهد رسید)

 

۴بحران‌های منطقه‌ای رو به گسترش: واگرایی و رشد کند اقتصادی

این حالت را می توان نقطه مقابل سناریو شماره یک دانست. در این حالت، روند سابق رشد متوقف می‌شود. در این سناریو، کشور‌های گروه ۲۰ کمتر از نیمی از سرمایه گذاری‌های بلند مدت خود را در مقایسه با سناریوی یک انجام خواهند داد و ۶۰ میلیون شغل کمتر از آن سناریو به وجود خواهد آمد. در چنین شرایطی که شرکت ها انگیزه‌های اقتصادی کمی دارند، کمتر بر تحقیق و توسعه و نوآوری‌های تکنولوژیک خود سرمایه گذاری خواهند کرد (در سال ۲۰۲۵  با فرض این سناریو، حجم اقتصاد جهانی به ۷۸٫۶ تریلیون دلار خواهد رسید)

 

اولویت همگرایی بر شتاب رشد اقتصادی

سناریوی شماره ۱، ثبات اقتصادی قطب‌های اصلی اقتصادی جهان را افزایش داده و سلطه آن‌ها بر اقتصاد جهانی را تضمین خواهد کرد. در سناریو شماره ۲ اگرچه حجم اقتصاد جهانی کمتر از سناریو شماره ۱ پیش بینی می‌شود، ولی جهان، نرخ رشد بالاتری را تجربه خواهد کرد. یعنی کشورهایی که در مقیاس جهانی تا کنون سهم کمتری از رشد اقتصادی و توسعه را داشته اند، فرصت می‌یابند با افزایش نرخ رشد خود، سهم بیشتری از اقتصاد جهانی را داشته باشند. اگرچه کشورهایی مانند آمریکا و چین، در سناریوی شماره ۲ هم روند رو به رشد خود را حفظ خواهند کرد، ولی سایر قدرت‌های اقتصادی کنونی با مشکل رو به رو خواهند شد. در کل، به نظر می‌رسد رقابت اصلی که بر سر همگرا یا واگرا بودن رشد اقتصاد جهانی است و سناریو‌های ۳ و ۴، سناریو‌های فرعی محسوب می‌شوند که حالت خفیف یا وارونه از سناریو‌های ۱ و ۲ هستند.

 

تحلیل کوتاه از وضعیت خاورمیانه و ایران

خاورمیانه با پتانسیل‌های خود درزمینه انرژی و نقش ژئوپلیتیک انکارناپذیر، منطقه‌ای است که می‌تواند نقشی اساسی درحرکت اقتصاد جهانی به سمت واگرایی درزمینه رشد بازی کند. ازاین‌رو، تلاش قدرت‌های اصلی اقتصادی کنونی، جلوگیری از ظهور و تثبیت اقتصاد‌های نوظهور این منطقه است. ناامنی و جنگ‌های منطقه‌ای و ظهور گروه‌های تروریستی افراط‌گر نظیر داعش، نمونه‌ای بارز از این تلاش‌ها است. از بین کشور‌های این منطقه، عربستان، امارات و ترکیه به نقطه اشباع خود، از منظر اقتصادی، نزدیک شده‌اند؛ این موضوع، فرصت را در اختیار کشورهایی مانند ایران، عمان، سوریه، یمن و کشور‌های نوار شمالی و شمال شرقی آفریقا قرار می‌دهد. البته گسترش جنگ و ناآرامی هزینه‌های زیادی بر  این کشور‌ها تحمیل می‌کند و هیچ بعید نیست در آینده نزدیک، کشور عربستان، جایگاه اقتصادی خود را ازدست‌داده و دوباره خود را در رقابتی شدید برای تصاحب سهم از اقتصاد جهانی با کشورهایی مانند ایران و عمان ببیند. توافقات اخیر هسته‌ای ایران نیز یکی از رویدادهای سرنوشت‌ساز این منطقه محسوب می‌شود. این توافق‌نامه در صورتی می‌تواند خبری خوش برای کسب‌وکارهای ایرانی باشد که ایران بتواند بر چالش‌های ساختاری خود در حوزه‌های مختلف غلبه کند و خود را به‌عنوان یکی از اقتصادهای نوظهور در سال‌های آتی مطرح کند. در کل به نظر می‌رسد فرض سناریو شماره ۲، بیش‌ازپیش فرصت را در اختیار قدرت‌های نوظهور اقتصادی در منطقه خاورمیانه قرار خواهد داد؛ خاورمیانه‌ای که در سال‌های گذشته، به بهانه‌های مختلف، از رشد پایین اقتصادی رنج می‌برد و مشکلات زیرساختی متعددی در برابر خود می‌بیند.

 

منبع: مکنزی

در همین زمینه بخوانید:

این ها را هم ببینید

گای فاکس

مسئولیت اجتماعی سازمان: پیش به سوی کسب‎وکار اخلاقی‎

  این روزها می‌توان صدای معترضانی را شنید که سودای فتح دژ وال‎استریت را در ...