خانه / استراتژی / افسانه‌های کسب و کار: خداحافظی با ساعت کاری در نت فلیکس

افسانه‌های کسب و کار: خداحافظی با ساعت کاری در نت فلیکس

خداحافظی با ساعت کاری

 

شاید تعداد کمی از ما، تجربه استفاده از سرویس‌های نت فلیکس را داشته باشیم؛ اما کمتر کسی است که آوازه این شرکت را نشنیده باشد. نت فلیکس در سال ۲۰۰۴، تنها هفت سال پس از شروع فعالیت‌های خود، سیستمی را به اجرا در آورد که پیاده سازی آن تا امروز ادامه پیدا کرده است. در این سیستم، مفهومی به نام ساعت کاری وجود ندارد و تمامی کارکنان می‌توانند از بی نهایت روز مرخصی استفاده کنند. بله، بی نهایت روز!

در واقع هشت سال است هیچ مکانیزمی برای ثبت ورود و خروج کارکنان نت فلیکس و ثبت تعداد ساعت کاری آن‌ها وجود ندارد. شاید تصور کنید که این سیستم، عملا رشد نت فلیکس را مختل کرده باشد، ولی بد نیست بدانید در طول این سال ها، حجم بازار نت فلیکس از مرز ۵۱ میلیارد دلار گذشته است! نت فلیکس ثابت کرده است که جمع شدن این سطح از انعطاف پذیری در کنار مسئولیت پذیری بالا، امکان پذیر است. در این سیستم، به جای رصد لحظه به لحظه حضور افراد در سازمان، تمرکز مدیران ارشد به موضوعی مهم تر معطوف شده است: نتایج عملکرد!

مدیران ارشد نت فلیکس باور دارند که آزادی عمل و استقلال بیشتر کارکنان و حذف قوانین دست و پا گیر ساعت کاری، علاوه بر اینکه باعث افزایش تمرکز و بهره وری کارکنان می‌شود، فرهنگ پاسخگویی و مسئولیت پذیری را هم در این شرکت نهادینه می‌کند. در عوض، تمامی افراد موظف هستند ضمن حفظ عملکرد خود در بالاترین سطح، مدیران ارشد را در جریان پیشرفت فعالیت‌های خود قرار دهند. به عبارت دیگر، عملکرد بالا و مسئولیت پذیری، به بخش جدایی ناپذیر فرهنگ سازمانی نت فلیکس تبدیل شده است، تا آنجاکه بخشی از پرداخت‌های نت فلیکس به کارکنان، بر پایه سنجش عملکرد آن‌ها انجام می‌شود.

 

سوال منطقی و گوش شنوا

جرقه شروع این تحول بزرگ، بر پایه سوال ساده کارکنان نت فلیکس از مدیریت ارشد این کمپانی بود: “ما هیچ وقت زمان هایی را که خارج از وقت اداری به کار اختصاص می‌دهیم، محاسبه نمی کنیم. (کارهایی مانند تماس‌های تلفنی یا پاسخ دادن به ایمیل‌های کاری خارج از ساعت اداری یا حتی نیمه شب یا پایان هفته! ) پس چرا باید حساب زمان هایی را که به کار اختصاص نمی دهیم، داشته باشیم؟”

مدیریت نت فلیکس به این سوال و اعتراض به حق، گوش داد و دریافت در دنیای پیشرفته امروز، راه‌های ارتباطی بیشماری وجود دارد و افراد باید بر اساس ارزشی که خلق می‌کنند مورد ارزیابی قرار گیرند. از این رو نت فلیکس تصمیم گرفت هر کارمند، بر اساس نتایج مورد انتظار و در مهلت مشخص شده، اختیار داشته باشد تا بتواند در هر وقت و هر کجا، وظایف خود را انجام داده و پیگیری‌های لازم را انجام دهد.

 

ریشه یابی یک فرهنگ نادرست

فرهنگ کسب و کار هر جامعه، نقشی تعیین کننده در تعریف مفاهیم مختلف مربوط به حوزه کسب و کار بازی می‌کند، فرهنگی که آنقدر نهادینه شده است که کمتر کسی تلاش می‌کند اصول آن را زیر سوال ببرد. تعریف برخی از این مفاهیم، به درستی در ذهن ما انجام نشده است( مانند مفهوم لیونل ها که قبلا در بیزینو به آن پرداخته شده است). از این رو لازم است برای شناخت دلایل ترویج یک فرهنگ خاص، مانند فرهنگ ارزیابی بر اساس ساعت کاری، علل آن ریشه یابی شوند. قرن های قبل، در عصر انقلاب‌های صنعتی، غالب نیروی کار شرکت‌ها، در نقش اپراتور به کار گرفته می‌شدند. از این منظر، تعریف ساعت کار به عنوان معیاری برای ارزیابی کارکنان و پرداخت دستمزد، منطقی به نظر می‌رسد. البته لازم به ذکر است این نگاه، ریشه در مفهوم پرداخت بر اساس روزکاری در عصر کشاورزی دارد.

اما در عصر جدید و با گسترش فناوری‌های نوین، مفهوم کار به کلی دگرگون شده است. در این دوره، مهارت‌های فردی، قدرت خلاقیت، قدرت حل مسئله، روحیه کار تیمی و صدها مفهوم نوظهور دیگر، تفاوت‌های زیادی را در سطح عملکرد و میزان بهره وری افراد مختلف ایجاد می‌کنند. در این شرایط، ارزیابی کارکنان صرفا بر اساس ساعت کاری، بسیار پیش پا افتاده و سطحی به نظر می‌رسد. با این وجود،  هنوز هم شاهد هستیم که این نگاه سنتی، بخشی از فرهنگ کسب و کار اغلب نظام‌های اقتصادی دنیا را شکل می‌دهد.

بعضی از دلایل اصلی این نگاه غلط، عدم درک درست کارفرمایان از توانایی‌ها و قابلیت‌های فردی و همچنین ابهام آن‌ها در تعریف نتایج مورد انتظار از نیروی کار است. برای مثال، عدم درک درست از توانایی‌ها در آموزش و پرورش ایران سبب شده است سنجش مهارت یک معلم (که به عنوان یکی از معیارهای اصلی افزایش حقوق او محسوب می‌شود) بر اساس میزان ساعت حضور معلم در دوره‌های آموزش ضمن خدمت ارزیابی شود. همچنین وقتی مدیر عامل یک شرکت، رهبر یک تیم یا مدیر پروژه یک واحد تولیدی نتواند انتظارات خود را از هریک از افراد مجموعه خود، به صورت شفاف و دقیق بیان کند، ناچار است سیستم ارزیابی و پرداخت حقوق خود را فقط بر پایه معیاری دیگر، مثل ساعت کاری، استوار کند.

سیاست های نظارتی و پرداختی شرکت نت فلیکس، در طول این سال ها بسیار مورد توجه کارشناسان و تحلیل گران بوده است و نقد های بسیاری بر آن وارد شده است. اگرچه حذف کامل ساعت کاری برای بسیاری از فضاهای کسب و کار امکان پذیر نیست و ماهیت بسیاری از کارها، حضور مستمر فرد را در محل کار می‌طلبد، اما درسال های اخیر، بسیاری از کمپانی های بزرگ دنیا تلاش کرده اند در مواجه با نیروی کار خود، انعطاف بیشتری به خرج دهند و از این راه، خلاقیت و نوآوری، رضایت شغلی و مسئولیت پذیری کارکنان خود را افزایش دهند. از این رو پیشنهاد می شود در مشاغلی که امکان در نظر نگرفتن معیار ساعت کاری در نظام ارزیابی و حقوق و دستمزد آن ها وجود ندارد، مدیریت سازمان، توجه بیشتری به نتایج عملکرد کارکنان و عوامل تاثیر گذار بر این نتایج داشته باشد و معیارهای دیگری در کنار زمان، مورد توجه قرار گیرند تا زمینه و انگیزه لازم برای ارزش آفرینی هرچه بیشتر کارکنان فراهم شود.

 

شما تا چه حد با نظام فعلی پرداخت حقوق بر اساس ساعت کاری موافقید؟

این ها را هم ببینید

تدکس ۲۰۱۵ تهران

گزارشی از رویداد تدکس ۲۰۱۵ تهران: آخر هفته‌ای با ایرانیان الهام‌بخش

    ۱۳ آذرماه ۹۴ در یک جمعه نسبتاً سرد پاییزی، تدکس ۲۰۱۵ تهران در ...

۲ نظرات

  1. نیوشا مافی

    جالب اینجاست که ما چیزی به اسم “پرکردن ساعات کاری” رو هم داریم! یعنی مثلا اگر دو ساعت به هر دلیلی در ساعات اداری غیبت داری، بعد از ساعات کاری فقط حضور داشته باش که به مدت زمان لازم برسی حتی اگر کار عقب افتاده ای نداری!! امروز هم تو ایران بسیاری از شرکت ها هستند که سیستم حقوق منطبق بر ساعات کاری رو ندارند اما باید در نظر بگیریم که همین شرکتها هم افراد عادی رو به عنوان کارمند انتخاب نمی کنند و بنابراین از دید کارفرما شاید برقراری چنین سیستمی، کار آسانی نباشد

    • سجاد خدادادی

      درسته. برقراری این سیستم، پیش نیاز های زیادی داره. اول از همه فرهنگ کار باید تو ذهن همه ما اصلاح بشه. این خودش مسئله خیلی مهمیه و باید به صورت تدریجی اتفاق بیفته. نکته دوم اینکه در بسیاری از موارد، کارفرما، خودش کارمند رو به سمت سیستم ساعت کاری سوق میده، یعنی مثلا شما به عنوان کسی که تازه کارش رو با اون سازمان شروع کرده, سعی می کنی به هر قیمتی شده، انتظارات رو برآورده کنی. ولی کم کم متوجه میشی که نگاه ساعت کاری حکم فرما بوده و اصلا نتایج کار تو به چشم نمیاد. پس تو هم کم کم سوق پیدا میکنی به همون سیستم ساعت کاری، و این میشه که اگه وسط یه کار مهم هم باشی و ساعت کاری تموم بشه، کار رو نیمه کاره رها میکنی و ادامش رو میذاری واسه فردا. کسب و کارهای ما، خیلی از این موضوع ضربه میخورن و تا وقتی این نگاه به مفهوم کار اصلاح نشه( چه از نگاه کارمند، چه صاحبان کسب و کار)، هیچ معجزه ای رخ نخواهد داد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *